5 ) . از شرايط حج تمتع ، گزاردن آن در سالى است كه عمره تمتع گزارده شده است . بر اين نظر به ادله‌اى از جمله اين قاعده استناد شده است . 7 مستند قاعده : هرچند در كلمات فقها به مستند قاعدهء ياد شده تصريح نشده است ، ليكن استناد فقها به آن در موارد متعدد ؛ بيانگر مسلم بودن قاعده نزد ايشان است . 8 - - ) توقيفى ) قاعدهء تيسير - - ) تيسير قاعدهء ثانوي - - ) قاعده أولى قاعدهء ثبوت أرش . . . قاعدهء ثبوت أرش در جنايات غير مقدّر : از قواعد فقهى . قاعدهء ياد شده از قواعد مرتبط با باب ديات وعبارت است از ثبوت أرش در جناياتى كه شارع مقدس براي آنها ديه‌اى تعيين نكرده است . از آن در باب ديات ونيز برخى كتابهاى دربردارندهء قواعد فقهى سخن گفته‌اند . مفاد قاعده : مقصود از أرش در جنايتها كه از آن به حكومت نيز تعبير مىكنند ، ما به التفاوت ميان سالم وناقص است ؛ بدين معنا كه فرد آسيب ديده ( مجنىٌّ عليه ) برده فرض مىشود وتفاوت قيمت سالم أو با قيمت ناقص به دست آمده وبه حساب مقدار تفاوت ، از ديهء نفس محاسبه مىشود . به عنوان مثال ، اگر قيمت سالم هزار وقيمت ناقص نهصد تومان باشد ، أرش ( مقدار تفاوت ) يك دهم ديهء نفس [ هزار مثقال شرعي طلا ] ؛ يعنى صد مثقال طلا خواهد بود . 1 اين گونه محاسبه در فرضى است كه جنايت موجب نقص گردد ، اما جايى كه جنايت موجب نقص در آسيب ديده نمىشود ، مانند موردى كه جانى انگشت زايد أو را قطع كند ، أرش به معناى ياد شده معنا ندارد ؛ بلكه حكومت در اينجا

--> ( 1 ) . العروة الوثقى 4 / 614 ؛ مصباح الهدى 12 / 348 ( 2 ) . روض الجنان 2 / 686 ؛ ذخيرة المعاد / 266 ( 3 ) . رياض المسائل 3 / 30 ( 4 ) . 31 ( 5 ) . مستند الشيعة 10 / 551 ( 6 ) . مصباح الفقيه 6 / 10 ( 7 ) . مصباح الهدى 12 / 348 ( 8 ) . مهذب الاحكام 12 / 356 و 8 / 173 .